Do jakich klas pożarowych (A, B, C lub F) jest przeznaczona gaśnica posiadająca certyfikat CE i jak wypada ona w porównaniu z gaśnicami nieposiadającymi certyfikatu CE?

The Gaśnica CE posiada certyfikat odporności ogniowej klasy A, B, C i F , w zależności od rodzaju środka – obejmujące odpowiednio materiały palne w postaci stałej, ciecze łatwopalne, gazy łatwopalne i oleje spożywcze. Certyfikat ten podlega przepisom Norma europejska EN3 , która określa rygorystyczne kryteria wydajności dla każdej gaśnicy sprzedawanej na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Natomiast gaśnice nieposiadające certyfikatu CE mogą nie posiadać niezależnej weryfikacji tych właściwości, co czyni je bardziej ryzykownym wyborem zarówno w środowiskach mieszkalnych, jak i komercyjnych. Jeśli wybierasz gaśnicę do pomieszczeń regulowanych, niezbędne jest dokładne zrozumienie, co gwarantuje znak CE i czym różni się od niezweryfikowanych alternatyw.

Co właściwie oznacza znak CE na gaśnicy

Znak CE na gaśnicy to nie tylko logo — sygnalizuje, że produkt został przetestowany i zweryfikowany pod kątem zgodności z normami Norma EN3-7:2004 A1:2007 , podstawowa norma europejska dotycząca przenośnych gaśnic. Norma ta określa wymagania dotyczące konstrukcji, wydajności i oznakowania we wszystkich głównych klasach ogniowych.

Kluczowym elementem zgodności z normą EN3 jest system odporności ogniowej. Na przykład gaśnica z certyfikatem CE 13A/113B został przetestowany pod kątem gaszenia standardowego pożaru szopki drewnianej (klasa A) i określonej objętości palnej cieczy (klasa B). Testy te są przeprowadzane przez jednostkę notyfikowaną – niezależną, autoryzowaną przez UE organizację testującą – co zapewnia obiektywność. Każda butla z gazem używana w gaśnicy ciśnieniowej, takiej jak model CO₂, musi również spełniać wymogi Dyrektywa w sprawie urządzeń ciśnieniowych (PED 2014/68/UE) , dodając dodatkową warstwę zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji.

Gaśnice nie posiadające certyfikatu CE nie podlegają obowiązkowym audytom stron trzecich. Producent może samodzielnie deklarować właściwości użytkowe bez niezależnej weryfikacji, co wprowadza znaczną niepewność w rzeczywistych scenariuszach pożarowych.

Klasy pożarowe objęte gaśnicami CE

Gama produktów gaśnic CE obejmuje wiele typów środków, z których każdy jest certyfikowany dla określonych klas pożarowych. Poniższa tabela przedstawia standardową ochronę:

Warto zauważyć, Certyfikacja klasy F dotyczy wyłącznie gaśnic mokrych i nie występuje w większości produktów bez certyfikatu CE przeznaczonych na rynek europejski. Ma to szczególne znaczenie w przypadku firm cateringowych, gdzie pożary oleju spożywczego stanowią jedno z najczęstszych i najniebezpieczniejszych zagrożeń.

Gaśnica CE a gaśnice bez certyfikatu CE: kluczowe różnice

Różnice pomiędzy gaśnicą CE a jej odpowiednikiem nie posiadającym certyfikatu CE wykraczają poza oznakowanie. Wpływają na marginesy bezpieczeństwa, zgodność z prawem i skuteczność w świecie rzeczywistym.

1. Niezależne testowanie a deklaracja własna

Każda gaśnica CE wprowadzona na rynek UE musi przejść testy przeprowadzone przez jednostkę notyfikowaną. Produkty nie posiadające oznaczenia CE, szczególnie te pochodzące z nieregulowanych łańcuchów dostaw, często opierają się wyłącznie na oświadczeniach producenta. W raporcie Komisji Europejskiej z nadzoru rynku z 2021 r. ponad 30% objętych próbą produktów bezpieczeństwa przeciwpożarowego innych niż CE nie spełniało poziomów wydajności podanych na etykietach.

2. Bezpieczeństwo zbiornika ciśnieniowego

Gaśnica CE, która działa przy użyciu zmagazynowanego ciśnienia – w tym gaśnica z wewnętrzną butlą gazową – musi być zgodna z dyrektywą PED. Wymaga to określonej grubości ścianki, integralności zaworu i tolerancji ciśnienia rozrywającego. W gaśnicach niecertyfikowanych mogą być stosowane niespełniające normy elementy butli z gazem, które mogą pęknąć pod wpływem naprężenia termicznego, co stanowi poważne zagrożenie w przypadku pożaru w wysokiej temperaturze.

3. Przejrzystość etykiet i wskazówki dla użytkownika

EN3 wymaga, aby etykieta gaśnicy CE wyraźnie zawierała piktogramy klasy palności, liczbową klasę palności, instrukcje obsługi i okresy międzyobsługowe. Produkty nie posiadające znaku CE często pomijają piktogramy klasy palności lub używają wprowadzających w błąd ikon, co może prowadzić do nieprawidłowego użycia – na przykład użycie gaśnicy wodnej w przypadku pożaru łatwopalnej cieczy klasy B, co może spowodować kulę ognia.

Porównanie certyfikatu CE z innymi światowymi standardami

Chociaż gaśnica CE stanowi punkt odniesienia dla zgodności z normami europejskimi, inne regiony stosują inne ramy certyfikacji. Zrozumienie tych rozróżnień jest ważne w przypadku operacji międzynarodowych lub zamówień transgranicznych.

• Na liście UL (USA): Testowane przez Underwriters Laboratories zgodnie z normami UL 299 i UL 154. Pod względem rygorystyczności porównywalne z normą EN3, ale oznaczenia klas ogniowych różnią się nieznacznie — na przykład klasa C w USA odnosi się do pożarów urządzeń elektrycznych, podczas gdy w normach europejskich stosuje się odrębną klasę elektryczną.
• Znak BSI Kitemark (Wielka Brytania): Po brexicie Wielka Brytania używa znaku UKCA zamiast CE w celu zapewnienia zgodności na szczeblu krajowym. Gaśnice z certyfikatem BSI Kitemark są zgodne z normą BS EN3, utrzymując wymagania techniczne w dużej mierze zgodne z normami dotyczącymi gaśnic CE.
• FM Global (międzynarodowe): Używany głównie w warunkach przemysłowych. Gaśnice zatwierdzone przez FM przechodzą bardziej rygorystyczne testy warunków środowiskowych niż EN3, ale gaśnica CE pozostaje minimalnym prawnym wymogiem dla obiektów komercyjnych w UE.
• Brak certyfikatu: Produkty bez uznanych standardów — często sprzedawane po znacznie niższych cenach — nie zapewniają gwarantowanego pokrycia klasy ogniowej i nie powinny być stosowane w żadnym środowisku regulowanym.

Wskazówki praktyczne: Wybór odpowiedniej gaśnicy CE według klasy ogniowej

Wybór właściwej gaśnicy CE wymaga dopasowania rodzaju środka do dominującego zagrożenia pożarowego w danym środowisku. Użycie niewłaściwego typu – nawet posiadającego certyfikat CE – może być nieskuteczne, a nawet niebezpieczne.

• Biura i budynki użyteczności publicznej: Standardową rekomendacją jest gaśnica pianowa lub wodna CE o klasie A i B, przeznaczona do ochrony papieru, mebli i wszelkich przypadkowych łatwopalnych cieczy.
• Warsztaty i garaże: Preferowana jest gaśnica proszkowa CE należąca do klas A, B i C, biorąc pod uwagę obecność gazów i cieczy łatwopalnych obok materiałów stałych.
• Serwerownie i centra danych: Niezbędna jest gaśnica CO₂ CE. Ponieważ wewnętrzna butla z gazem rozładowuje się w postaci gazu, a nie substancji pozostawiającej pozostałości, tłumi ona pożary klasy B i pożary elektryczne, nie uszkadzając wrażliwego sprzętu.
• Kuchnie komercyjne: Należy stosować wyłącznie gaśnicę mokrą chemiczną CE o klasie F. Reaguje chemicznie ze spalającymi się olejami kuchennymi, tworząc warstwę piany mydlanej, która jednocześnie uszczelnia i chłodzi ogień.

Co do zasady, nigdy nie polegaj na jednym typie gaśnicy, który zabezpieczy wszystkie zagrożenia . Oceny ryzyka pożarowego zgodnie z dyrektywą UE dotyczącą bezpieczeństwa miejsca pracy (89/391/EWG) zazwyczaj zalecają kombinację gaśnic CE umieszczonych w strategicznych miejscach w całym budynku.

Posiadanie gaśnicy CE wiąże się z bieżącymi obowiązkami. EN3 i przepisy krajowe w państwach członkowskich UE wymagają corocznej kontroli przez kompetentną osobę, a większość modeli gaśnic CE określa pełny remont co 5 lat oraz wymianę wewnętrznej butli z gazem co 10–15 lat w zależności od modelu i rodzaju środka.

Gaśnice nie posiadające oznaczenia CE, dla których na etykiecie nie ma standardowych okresów międzyobsługowych, są często serwisowane w niewystarczającym stopniu. Gaśnica, która nie została sprawdzona, mogła stracić ciśnienie, zużyć środek lub skorodowany zawór, co czyni ją bezużyteczną dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna. Ze zweryfikowanych raportów o incydentach sporządzonych przez brytyjską straż pożarną i ratowniczą wynika, że około 12% awarii gaśnic podczas rzeczywistych pożarów przypisano brakowi konserwacji , wiele z nich dotyczy produktów niecertyfikowanych.

W przypadku firm działających na terenie całej UE użycie gaśnicy CE nie jest opcjonalne – jest to wymóg prawny. Nieprzestrzeganie normy EN3 i powiązanej dyrektywy PED może skutkować karami regulacyjnymi, unieważnieniem ubezpieczenia i odpowiedzialnością w przypadku obrażeń lub utraty mienia.